Հայերեն

Ադրբեջանական տարածքների օկուպացման հետ կապված միջազգային իրական նկարագրումը

14.04.2014 | 17:37

ԷԼԽԱՆ  ՍՈՒԼԵՅՄԱՆՈՎ.  1397481929_12

 ԱԺ-ի  պատգամավոր,

 ԱՔՀԶՕԱ-յի  նախագահ

1. Հայաստանի կողմից ադրբեջանական տարածքների վրա  ռազմական ագրեսիաան և օկուպացումը հանգեցրել է լուրջ հետեւանքների: 25 տարի է, որ Ադրբեջանի Լեռնային Ղարաբաղի տարածաշրջանն և 7 հարակից շրջաններն, այն տարածքների  20 % – ը, գտնվում է Հայաստանի օկուպացման տակ: Հայաստանի կողմից իրականացվել է,  ստիպված միգրացիոն քաղաքականություն ևէթնիկական զտում ներ:

 Մեկ միլիոն ադրբեջանցիներ   դարձել են փախստական եւ բռնի տեղահանված,  նրանց իրավունքներն կոպտորեն խախտվել է: Ադրբեջանի օկուպացված տարածքներում  սոցիալական եւ տնտեսական ենթակառուցվածքները  ոչնչացվել է,   որն իր հերթին հանգեցրել է ծանր սոցիալական, տնտեսական եւ բնապահպանական կորուստների:  Օկուպացված տարածքներում անհնար է չափել մշակութային եւ պատմական ժառանգության դեմ իրականացված վնասն: Ադրբեջանի տարածքների օկուպացման առդյունքում, նյութական վնասի չափի գումարն կազմում է,  ավելի քան 431 մլրդ ԱՄՆ դոլար և  գումարն աճում է ամեն տարի:  Անհնար է չափել հակամարտությանժամանակ ստեղծվաց  բարոյական վնասն, և  դա  արտացոլվում է ավելի քան 1 մլն 800 հազար ադրբեջանցիների ամենօրյա կյանքում:

2.  Օկուպացման տակ գդնվելով  Սարսանգի ջրամբարն ճակատամերձ  շրջաններում ստեղցում է լուրջ սպարնալիք : 1976 թ – ին Թերթերի գետի վրա կառուցված Սարսանգի ջրամբարն ապահովել է, Ադրբեջանի Աղջաբեդիի, Աղդամի, Գորանբոյի, Թարթարի, Եվլախի  ջրարբիացման համակարգը: Ցավոք, այս ջրամնարն ,  ավելի քան 22 տարի գտնվում է հայկական օկուպացման տակ: Ջրի բացակայության պատճառով, և տեխնիկական սպասարկման բացակայության պատջարով վեց շրջանի տարածքները  մնացել է առանց ջրի:  Ըստ Որոշ փորձագետների կարծիքով,  ջրամբարն որն  կառուցվել է Խորհրդային Միության ժամանկներում դրա փլուզումը     վտանգում է  հարակից տարածքներում ապրող 400 հազար քաղաքացիներին: Հայաստանի կողմից ջրամբարի վերահսկողությունն արդեն ստեղցել է  ճգնաժամը տարածաշրջանում, մասնավորապես ձմռանը ջուրը ոչնչացնում է  հարակից տարածքների ճանապարհներն, իսկ ամռանը, ջրի  փակելու հետևանքում չորանում են

մշակաբույսկան տարածքները:

3. Նախիջևանի շրջափակումը պաստորեն խոչընդոտում է տարածաշրջանի զարգացմանը: 25 տարվա ընթացկում,  Նախիջեւանի Ինքնավար Հանրապետությունն ապրում է շրջափակման պայմաններում և անցյալ ժամանակահատվածում ավելի քան 410,000 այս տարածքում բնակվող  քաղաքացիներ,  անցնում են մեծ դժվարություններից,  մասնավորապես բնական գազի եւ էլեկտրաէներգիայի  պակասումը բարդացրել է բնակչության դրությունը,  տնտեսական եւ սոցիալական զարգացումը տարածաշրջանում տուժել ծանր վնասով: Ցավոք  պետք է նշեմ, որ  Նախիջեւանի շրջափակման հարցը մինչ օրս, միջազգային  ոլորտում չի քննարկվել, իսկ ԵԽԽՎ -ում և  այլ միջազգային կազմակերպություններում Հայաստանի դեմ Նախիջևանի հարցի շուրջ  որև մի բանաձև չի ընդունվել:

4. Չնայած, որ միջազգային կազմակերպությունների  միկողմանի դիրքվորոշումը, Հայաստանի դեմ պատժամիջոցներ ջի ընդունվում: 1993 թ.- ին, ՄԱԿ – ի Անվտանգության խորհուրդն, ադրբեջանական տարածքների  օկուպացիան արիթով  ընդունել է չորս բանաձեւ (822 , 853 , 874, 884 բանաձեւեր) , այդ փաստաթղթերում պահանջվումեր, որ հայկական կողմը անվերապահ  պետք էազտի օկուպացվաղ տարածքները: Հայերի ադրբեջանական տարածքների օկուպացման պատջարով  դատապարտել են  ԵԽԽՎ հանձնաժողովի և  միջազգային կազմակերպությունների կողմից:

Միջազգային հանրությունները  տարբեր բանաձեւերով  և հայտարարություններով ճանաչում են Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը, միջազգային  ճանաչված սահմանների շրճանակներում,  բայց Հայաստանի նկատմամբ պատժամիջոցներ չէն ընդունում:

Միջազգային հանրությունն սահմանափակվում է միայն Ադրբեջանի  դեմ հայաստանի օկուպացման գործողությունների  դատապարտումով:

5.  Ղրիմում եւ Լեռնային Ղարաբաղում իրավիջակը շատ է տարբերվում միմյանցից: Շատ փորձագետներ ընդգծում են  Ղրիմի եւ Լեռնային Ղարաբաղի միջև նմանություններն, այնուամենայնիվ , այս երկու հակամարտությունները շատ են տարբերվում միմյանցից , ինչպես նաեւ պատմական , քաղաքական եւ իրավական տեսանկյունից:

Օրինակ՝

Բոլոր զգի փոքրամաս  խմբերն , այդ թվում Ռուսասներն,  ուկրաինացիները, Ղրիմի թաթարներիը   մասնակցել են Ղրիմում  կայացած  հանրաքվեին: Մինչեւ այսօր, Լեռնային Ղարաբաղում չի տեղի ունեցավ հանրաքվե  եթե ապագայում դա լինի, այն միայն կլինի օկուպացվաղ տարածքներում    բնակվող հայերի համար:  Հարկ է նշել, որ այս տարածքն  ուժով է դարձել է միատարր տարածք, մասնավորապես ադրբեջանցիների  էթնիկ զտումների եւ բռնի միգրացիայի առդյունքում: Այսօր  Հայերը միայն էթնիկ խումբ են ԼՂ- ում:  Միջազգային իրավունքի տեսանկյունից,  ինքնորոշման  իրավունքը չի պատկանում  նրանց, ովքեր պատերազմում են,  բռնություններ են իրականացնում,   զանգվածային սպանություններ ու ցեղասպանություններ  այլ էթնիկ խմբերի դեմ որոնք ապրում են տարածաշրջանում, իսկ պետության  տարածքների  ռազմական ճանապարհով բաժանումը  չեն կարող համարվել օրինական:

6.  Արեւելյան վեց  երկրներում  գործընկերությունն: Արեւելյան գործընկերության ծրագրերում, բացառությամբ Բելառուսիան, մասնակցում են հինգ հետխորհրդային երկրներ:  Արեւելյան գործընկերության հիմնական նպատակն է, Եվրոպական Միության երկրների միջև  հասնել առավել սերտ ինտեգրմանը:  Հետխորհրդային երկրներն եւ Ռուսաստանը հարաբերություններն ստեղցում են  տարբեր ոլորտներում , իսկ Արեւելյան գործընկերության երկրների տարածքային խնդիրների լուծումն կախված է Ռուսաստանից: Մյուս կողմից, Արեւելյան գործընկերության երկրները  ներկայանում են  աշխարհաքաղաքական տարածություն, որտեղ Արեւմուտքի եւ Ռուսաստանի բախվում են շահերը: Մինչեւ հիմա ԵՄ – ի կողմից   չի  ներկայացվել նոր օրինագիծ, որտեղ Արեւմուտքի  գործընկերության ծրակրի երկրները կարող են ռիսկերի ն բխվել:  Այսպիսով, գործընկեր երկրները չեն ապահովագրված ներկայիս աշխարհաքաղաքական ռիսկերից: Այս տեսանկյունից, ճգնաժամն Ուկրաինայում ներկայանում է  աշխարհաքաղաքական ճգնաժամ: Եթե ​​Արեւելյան գործընկերության ծրագիրն ի վիճակի չէ լուծել  գործընկեր երկրների տարածքային խնդիրները,  մենք պետք է, որ  լրջորեն մտածենք   այս ծրագրի ապագայի մասին: Ադրբեջանը պաշտպանում է տարածքային ամբողջականությունն , սակայն, պահանջում է  իր նկատմամբ աջակցություն, որն այսոր դա արվում է  Ուկրաինայի համար:

7. Ադրբեջանը պաշտպանում է Ուկրաինայի տարածքային ամբողջականությունն, ինքնիշխանությունն եւ սահմանների անձեռնամխելիությունը: Մարտի 27 – ին ադրբեջանական պատվիրակությունը բացահայտորեն ցույց տվեց հստակ դիրքորոշումն այս հարցում , որն ապահովում է ՄԱԿ – ի Գլխավոր ասամբլեայի բանաձեւն « Ուկրաինայի տարածքային ամբողջականությանը»:  Միեւնույն ժամանակ , ես կարծում եմ , որ Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունն սառեցված չէ,  դա վտանգավոր աղբյուր է աղբյուր  Հարավային Կովկասում, արժանի է նույն ուշադրությունն , ինչպես նաեւ ուկրաինական ճգնաժամն: Այսպիսով, միջազգային կազմակերպություններն եւ եվրոպական կառույցները  պետք է,որ հարգել իրենց որոշումներն և  իրականացնել դրանք:

Հայաստանի  ռազմական գործողությունների արդյունքում, Ադրբեջանի ավելի քան 1 միլիոն 800 հազար քաղաքացիներ, այդ թվում, 410,000 Նախիջևանի բնակիչներ, 400.000 մարդ վեց Սարսանգի ջրամբարի հարակից տարածքներում    եւ ավելի քան 20 տարի շարունակվող օկուպացիայի ընտացքում, մեկ միլիոն ադրբեջանցիներ զրկված են մարդու իրավունքներից եւ ապրում են  իրենց երկիրում  ինչպես նաեւ փախստականներ, ծանր սոցիալ – տնտեսական պայմաններում:

Այնուամենայնիվ, միջազգային կազմակերպություններն, աջակցում են հայաստանին, չեն իրականացնում  գործողություններ, որպեսզի  վերջ դրվի  օկուպացմանն:  Ոչ միայն, որ այդ միջազգային կազմակերպությունները չեն դնում տարբերություններն Ադրբեջանի միջև,  որի տարածքն օկուպացված է հայաստանի կողմից, հակարակոր են պորձում է ցույց տալ հայաստանին որպես ավելի շատ  ժողովրդավարական երկիր:

8. Ադրբեջանի եւ Եվրամիության միջև երկկողմ ռազմավարական կապերը փոխշահավետ է:

Ասոցիացիան համաձայնագիրը  չի ներկայանում, որպես ունիվերսալ պայմանագիր, դա  երկկողմ երկկողմանի համաձայնագիր է ԵԽ ու նրա հարևանների միջև: Երկկողմանի ռազմավարական կապերն Ադրբեջանի և Եվրամիության միջև փոխշահավետ են և  ավելի քան մեկ տարի է, այս ուղղությամբ շարունակվում է  բանակցություններն:

9. Ադրբեջանն եւ ԵՄ- ը համագործակցում են էներգետիկայի ոլորտում

Սկսած 2018 թ. ից ակնկալվում է  բնական գազի արտահանումն  Եվրոպա «Շահ Դենիզ » – ի միջոցով:  Բաքու – Թբիլիսի – Ջեյհան նավթամուղը, Բաքու – Թբիլիսի – Էրզրում գազամուղի եւ երկաթուղային նախագծը, ծառայում է ապահովել Եվրամիության երկիրների էներգետիկ անվտանգությունն :

10. Ադրբեջանը բախվում է  միջազգային կազմակերպություններում խտրականությամբ:

Երկար տարիներ , մենք մասնակցում ենք Արեւելյան գործընկերության ծրագրում: Վերջին 14 տարի է, որ մենք ԵՄ անդամնենք: Սակայն մեր հարցը 20 տարիյ  չի գտնում համապատասխան աջակցությանը միջազգային կազմակերպություններում , որտեղ մենք բախում ենք խտրականությանը:  Ղրիմիմի  Ռուսաստանին միավորումից հետո սուր դիվանագիտական ​​ու պարտադրված պատժամիջոցների հետևանքով, Ադրբեջանը  մեղադրել է Վաշինգտոնին  « երկակի ստանդարտներ եւ կեղծավորության » կապաված՝  Լեռնային Ղարաբաղի եւ հարակից տարածքներ  օկուպացման  հետ: Ադրբեջանի այդ տարածքները  խախտելով միջազգային իրավունքները գտնվում է Հայաստանի օկուպացման տակ: Բայց ԵՄ – ը ցուցադրում է անտարբերություն  տարածքային ամբողջականության  խախտման, և մեկ միլիոն տեղահանվածների ճակատագրին: Աշխարհը շարունակում է Մոսկվայի վրա  դիվանագիտական ​​ճնշումն,   որտեղ է ՞ Հայաստանի նկատմամբ պատժամիջոցներն: Այսօր  միջազգային հանրությունը պետք է ապահովի նույն աջակցությունն Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության կապակցությամբ թե ինչպես է աջակցել Ուկրաինային, ու հարգել Եվրոպական խորհրդարանի  ընդունած բանաձեւերին , նաև ԵԽ , ԵՄ, և  ՄԱԿ – ի Անվտանգության խորհրդին:

Կարծում եմ, որ Ադրբեջանը պետք է ստանա աջակցություն Ամերիկայի եւ արեւմտյան պետությունների կողմից, և  Հայաստանի նկատմամբ միջազգային կազմակերպություններից հատկապես ԵԽ և ԵԱՀԿ -ից պատժամիջոցներ

պահանջի :

 Թարքմանեց՝ Թ. Կ.

“KarabakhİNFO.com”

14.04.2014 17:37

Գրեք մեկնաբանություն

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*