Հայերեն

Համշենցիներ. հայ – մահմեդականները

23.12.2014 | 16:01

1348901746_m_a-04Հայկական մամուլում հաճախ հանդիպումես նման կարծիքններով: “Այսօր մեր ազգային ինքնությունը վտանգի դիմաց է կանգնած: Հայերի ինտեգրումը, իսլամը հետեւորդները, ովքեր չեն համարում իրենց քրիստոնյա կարող են հանգեցնել Հայաստանի Ազգային անվտանգությանը մեծ վնաս »:

 

Իրականում խնդրի արմատը իսլամական կրոնի արագ տարածումն է: Ս. Սարգսյանի Ֆրանսիայա կատարած այծի ժամանակ հանդիպել է Ֆրանսիայում հայաստանի դեսպան Շառլ Ազնավուրին, որտեղ հայտնի երգիչը խոսել է իսլամը ընդունող հայերի մասին, որոնց թիվը հասնում է մեկ միլիոնի:
Հայ ինքնության մասին հայաստանի գիտնականները և քաղաքագետները ունեն տարբեր տեսակետներ: Նրանց մեծ մասը նշում են, որ հայ-մահմեդականներին չէն հաշվում հայ ազգի մի մասը: Իսլամը, ի տարբերություն այլ կրոնների, որն ունի այլ աշխարհայացքը, կյանքի կենսակերպ: Որոշ դեպքերում, հայերը ավելի շատ պահպանում են իսլամը,շրջանցելով Հայկական եկեղեցին: Ըստ քաղաքականությանը, դա վտանգ է ստեղծում համահայկական հարցում: Ո՞վքեր են հայ – մահմեդականները, որոնք տարբերվում են նրանց մյուս հայրենակիցներից: Փորձենք գտնել այս հարցի պատասխանը: Ի դեպ, «Հայկական հիվանդություն» ազգի սինդրոմը, ովքեր մեծացել են և դաստիրակվել են «հայը ամեն տեղ մնում էհայ» կարգախոսով: Սակայն, կան որոշ նրբություններ, որոնք արժանի է հաշվի առնել:
Ինչո՞ւ Հայաստանի իշխանական շրջանակների հետ միասին, աշխարհի հայերը իսլամը ընդունող համշենցիներին հաշվում են «խայտառակ դավաճաններ»:

 
Հայերը հավատարիմ իսլամին, կոչվում էն համշենցիներ, որոնք բաժանվում են արեւելյան, արեւմտյան եւ հյուսիսային խմբերի:

 
• Արեւելյան համշենցիները: Ապրում են Բորչկա Հոփա (Քեմալփաշա), մայրենի լեզու-հայոց լեզվի արեւմտյան բարբառով: ներկայանում են սուննի մահմեդականներ:

 
• Արեւմտյան համշենցիներ: Ապրում են Ռիզեում, Համղենցիների շրջանում: Մի փոքր մասը ապրում է Ֆնդկլու, Բազար, Արդեշեն և Էքիզդէր է տարածաշրջանի լերներում: Ուն են հայկական ծակում, սակայն նրանց մայրենի լեզուն թուրքերեն է, պատկանում են սուննի մահմեդականների խումբին:

• Հյուսիսային համշենցիներ: Քրիստոնական խումբ, ներկայումս բնակվում է Վրաստանում եւ Ռուսաստանում: Օսմանյան տիրապետության ժամանակներում ստիպված էն եղել երանալ Համշենից և մինչև 1915 թ. ապրել էն այդ շրջաններում, որոնք տեղափոխվել էն Սամսունից, Օրդուից, Տրապիզոնից և Գիրեսունից: Մայրենի լեզուն խոմշեցի:

 
Հայերը պնդում են, որ համշենցիներն ավելի քան 100 000 մարդ են, սակայն 8 տարի առաջ , Թուրքիայի անվտանգության ծառայության կողմից իրականացված քննության արդյունքները ապացուցում են, որ երկիրում, բնակեցված էն 13,000 հազար համշենցիներ: Այսօր մի շարք թուրք գիտնականներ նշում են, որ հայերի մեծ մասը ընդունում են իսլամը, որպեսզի ստանալ նպաստ առեւտրի եւ այլ ոլորտներում: Հայտնի է, որ հայերը Օսմանյան կայսրությունում ունեցել էն մեծ հնարավորություններ:

 

 
Զաուր Ալիև
Փիլիսոփայության դոկտոր
“KarabakhİNFO.com”

 

 

 

23.12.2014 16:01

Գրեք մեկնաբանություն

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*