Հայերեն

Մազերս բախտիցս ել սև…

09.09.2012 | 12:55
1346831621_dsc03378Մազերս բախտիցս ել սև…Մի հայր, որի աչքերի առջեւ երկու երեխան սպանվեցին հայերի կողմից

Սաթթար Աշաևը արդյո՞ք մեզ հետ կկիսի իր դարդը:

Խոջալի քաղաքի բնակիչ Հաջի Սաթթար Աղաևը. 1988 թ. փետրվարին Հայաստանի ֆաշիստները Լեռնային Ղարաբաղը Հայաստանին միացնելու նպատակով սկսել եին ցույցեր անցկացնել: Միեւնույն ժամանակ, մենք խոջալիցիները սկսեցինք բողոքել, այդ ժամանակվանից Խոջալուն նահանջել էր ծանր կորուստների: Այդ ժամանակներ սրան անվանել էին «ազգային հակամարտություն»: 1991թ.

դեկտեմբեր 25-ին – հայերը Մեշալի գյուղիում ապրող վառեցին ընտանիքները:

Այդ ժամանակ ես աշխատում էի որպես բրիխադիր: Նոր էր ստեղծվում մեր ազգային բանակը: Երկու որդիներս էլ կրվում եին հայկական զինուժերի դեմ: Մինչեւ 1992 թ. փետրվարը, մենք շարունակում է պաշտպանել մեր հարազատ գյուղը: Ամեն երեկո հանդիպում էինք ունենում զորամասի հրամանատարի հետ: Փետրվարի 25 – ից անց 26 – ի գիշերը, հանկարծ հրամանատարը գալիս է ինձ մոտ եւ ասաց, որ Դաշթեփե գյուղի շուրջ շատ տանկ է հավաքված: Թվում է, որ նախատեսվում է լայնածավալ հարձակումը:

Ես ինքս տեսա, որ հայերը իսկապես տանկ եւ զրահապատերը հավաքել էն այստեղ:. Հետո եկավ Սակիֆ անունով մի զինվոր ու ասաց , որ հայերը արդեն Ահըսկացի Թուրքերին կոտորում էն, արդեն մեզ հասնում էն: Փոստիզ միջեւ տանը կլիներ 500 մետր հեռավորության վրա: Մենք ետ քաշեցինք սարքավորումները եւ զենք պակասի պատճարով չկարողացանք դիմանալ: Եկանք տուն, մեր տան դուռը փակ էր: Երկու որդիներս կռվում էին բանակում, բայց մերս, փոքր որդուս պետք էր լինեին տանը: Մեր գյուղում կար մի մեծ դպրոց, կրակը

սկսելուց, ամեն գիշեր, որպեսզի պաշտպանենք ծերերին, կանանց, երեխաներին, նրանց թաքցնում էինք այստեղ:

Հիմա էլ հավաքվել էին այնտեղ: Մենք տեսանք, որ հետևից օգնություն չի կալիս, Այդտեղից գնացինք դուրս եկանք դեպի Գարգար գետի ուղղությամբ:

Հեռանալուց հետո գետը ուղղություններով երկու կողմ բաժանվեցինք: Ասկերանից Աղդամի ուղղությամբ դեպի Գյուլաբլի գնում էինք: Երկու որդուս հետ ես գնացի Գյուլաբլի ուղղությամբ, ես կորցրել եի մայրս և փոքր տղայիցս: Ես իմ որդիներին ասացի, որ , դուք ընկերներով գնացեք, եը փնթրեմ փոքրիկը: Կինս եւ փոքր տղային գտա գտա, տեսա, որ երեխայի վիճակը շատ վատ է:

Նա ինձ տեսնելուց ասավ, որ հայրիկ սովաց եմ, մեռնում էմ: Ես չէի կարող քայլել:Բոլոր մարդիկ գնում են, ես չէի կարողանում քայլել, եւ ձյունի, սառույցի մեջ մեն- մենակ մնացի:

Մեզ հետ աշխատող Մեհմետը վիրավորվել էր, ես գիտեի, որ դա էլ է մնացել : Նա ուզում էր օգնել ինձ, խնդրեցի նրան հետ չմնալ, Հետո մի կերպ գտա գավազան,ըկըեցի քայլել: Մարդիկ ասացին որ հայերը ճանափարհը փակել էն:

Ես կանգնեցի: Այդ ժամանակ կրակոցներ եին լսվում, ոչ ոք չեր կարող փախչել, եւ մենք ժայրից ներքեւ իջանք: Կրկին չէի կարող քայլել, չէի կարող գնալ, կինս ուզում օգնության համար աղաչեց, ով պիտի օգներ բոլորը մտածում եինիրենց գյանքի մասին: Ես ղրկեցի իմ կնոջս , – ասացի դու գնա , մենք փոքր երեխայի հետ մի կերպ կկանք, թող մի քիչ հանգստանամ: Այդ գիշերը ես երեխայիս հետ մնագինք անտառում: Եղանակը շատ ցուրտ էր, սառնամանիք:

Ուրախացա հեռվից 2 մարդու մեր կողմ կալը տեսնելիս, կարող էր մերոնք լինեին, բայց նրանք հայերն էին: Մոտենալուց նրանցից օգնություն խնդրեցի: Տարան իմ երեխային, ինձ կցեցին ձորը: Չէի կարող վեր կենալ կանգնել ոտքի վրա , որդու պաշտպանել: Ոտքերը պարանով կապեցին ու տարան ինձ շտաբ: Այս գյուղում ինձ ճանաչող շատ մարդ կար: Ինձ ասացին, որ քեզ չենք սպանելու: Բայզ բանակում եւ Խոջալուի ՈՄՈն-ցիների մասին ինչ գիտեմ պետք է ասեմ: Եթե Խոջալուի բանակ լիներ, հայերը չեին կարող 1 ժամվա ընթացքում գռավվել քախաքը:

Նրան հարցրեցին իմ բանակում պայքարող որդիների մասին , իհարկե, հարցրեցին, ես մերժեցի: Գնացին, մի քիչ իմ որդու եկան և ցույց տվեցին իմ որդու անձնագրը:. Աղաև Զահիդ Սատտար Ողլուն ով է ասացին: Կրկին, ասացի , որ էս նրան չեմ ճանաչում, սկսեցին ինձ ծեծել: Հետո ինձ տարան մեկ այլ շենք:

Ինչ տեսա այնտեղ. Բոլորը խոջալիցիներն էին: Մարդկանց տրտնջալը ,. Մութ էր ներսում. Շուտով նրանք ինձ լամպի լույսի ներքո բերցին մի տեղ: Հետո իմ որդուս դիաքը բերսին իմ արջև: Այս տեսարանը կյանքում չեմ մորանա: չեմ ցանկանում ոչ- ոքին: Նրանք մեկ այլ սենյակում սկսեցին ինձ խոշտանգումներ տալ: Ադամներս հանեցին:. Ոչինչ չէի հիշում: Բերանումս ոչ մի ատամ չէր մնացել: Հետո ինձ ու մի քանիսին, 150-200 մարդ, լցրեցին ԿԱՄԱԶ ու տարան մի տեղ, այստեղ ծեծելուց հետո նորից ԿԱՄԱԶ-ի մեջ կարտոֆիլի պարկի նման քցեցին ու տարան:

« Խանի այկի» կոչված վայրից անցնելուց մեքենան գանկ արավ: Մի մեծ փոս կար, ուզում էին դադարկել մեզ այստեղ, բայց միթքը փոխեցին: Մեզ տարան մեկ այլ վայր: Սոված, ծարավ պահում և մեկ օրավ ընթացքում 3-4 անգամ ծեծում էին: Նրանք կարծես մարդ չէին, մեր տեսած բոլոր հայերը պատրաստ էին ամեն ինչ անելու:

Մեզ հետ կար մի մարդ, 3 եղբայր էին 2 – ը փոխել էին հայերի հետ: Մնացել էր, սովից, ծարավից մեռնում էր, ոչ մի բանով չէինք կարող օգնել նրան: Այստեղ ոչինչ անել չենք կարող, մեր աչքի առջեւ տղան մահացավ: Մարդկությունից հեռու բոլոր բաներին մենք տեսանք այնտեղ: Մի քանի օրից հետո չոր հաց տվեցին, բայց չէի կարող ուտել: Բերանս վերք էր, չկարողացա հացը կծել: Հացը տնեցի գրբանս . Մի քանի օրից հետո ջուր տվեցին: 1 բաժակ ջուրը պետք էր խմի 3 հոգին: Մի անգամ ինձ ընկավ մի բաժակ ջուր: Ես ուզում եի պաժանել իմ ընկերներին: Չթողեցին:Այն ժամանակ ես 55 տարեկան եի. 35 տանջանքներըի օրից հետո ինձ փոխեցին մի հայի հետ: Որոշ ժամանակ հիվանդանոցումբուժվեցի:Ինչ կարող ենք ասել, երիտասարդներին, որպես առաջնորդ ցեղին.Ուզում եք, որ երիտասարդներին հայրենիքին ազատեն այս ավազակներից: Պաշտպանեն հայրենիքը, ազատել մեր հողերը: Մենք միշտ ուժեղ ազգ ենք եղել, միշտ հաղթել ենք: Ելի կհաղթելու ենք: Ես 74 տարեկան եմ,եթե հարկավոր է ես այս հասակում կկնամ պատերազմ: Նախագահի հրամանով, մենք պետք է ազատագրել մեր հողերը:

Հույս ունեմ, որ Աստծո օգնությամբ համախմբված մեր նախագահի մոտ մենք ազատագրելու ենք մեր հողերը. Ես ապրում եմ այս հույսով:

Այսել Թալիբլը

 

09.09.2012 12:55

Գրեք մեկնաբանություն

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*