Հայերեն

Շուշացի Լաթիֆ Քերիմովի ֆենոմենը

20.05.2014 | 12:24

1400574228_1400495677_bezymyannyyԼաթիֆ Քերիմովի ստեղծագործական կյանքում, գորգային գործերում արձագանքում է հարազադ   Շուշաի հոգին: Պիլիսոփացի Էսֆիլը խոսքով՛«Իմաստունն նա չէ, ով շատ գիտի,  այն նա է,ով ունի օգտակար գիտելիքներ», միշտ ինձ ստիպում են մտածել: Ի՞նչ մակարդակի են բանիմաց մարդիկ, և նրանք, ո՞վքեր ունեն օգտակար գիտելիքներ:Երևի մեծություն, տաղանդ, և հավերժական կյանքի հայեցակարիգը հենց ձևավորվում է այստեղ:

Համալսարանում ուսմումնման  ժամանակ  լսել եմ Լաթիֆ Քերիմովի ֆենոմենի մասին, ինձ ավելի է հետաքրքրել  իմանալ այս մարդու մասին:

Իմ ուսուցիչների խոսքով՛« Լաթիֆ Քերիմովը կարող էր ճանաչել տարրեր գորգերի որև է տեսակետները, վերագրել արտադրություն դարը , նաև դպրոցը, որին նա պատկանում եր», զարմացրել են  ինձ:

Հանրահայտ նկարագրիչ-գորգագործ, Լաթիֆ Քերիմովը ծնվել է 1906 թ․ին Շուշա քաղաքում: Իսկ դրա զարգացման և ինչպես նկարիչ ձևավորմանը, մեծ դեր խաղացել Լաթիֆի տոհմը:

«Ալլահ վերան» տոհմը, հայտնի եղել Ղարաբաղում իր գորգերով:  Երբ  Լաթիֆը վեց տարեկան էր, նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Իրանի Մաշհադ քաղաք: Իրանում, ուսումնասիրելով Միրզա Ալեքպեր Հուսեյինզադեի գեղանկարչության գաղտնիգներն, ավելի շատ է ուսումնասիրել գորգի արվեստը: Այդ հետաքրքրությունը թույլ է տվել նրան սովորել առանձին արվեստագետների գաղտնիքներն:

Այդ տարիներին նա սովորել ոչ միայն գորգի արվեստն, այլև փիլիսոփայությունը, գրականությունը, մանրանկարչությունը:

Ապագայում այդ գիտելիքը օգնեց նրան դառնալ  ադրբեջանական գորգի գիտության հիմնադրը:

 Մի քանի տարից հետո վերադարնալով Ադրբեջան, Շոխշացի Լաթիֆ Քերիմովը,  բարելավել է իր  գիտելիքներն ու գորգի արվեստի  հմտությունները , միևնույն ժամանակ դարձավ  իր ժամանակի հայտնի գորկագետը: Մենք ականատես ենք  Լաթիֆ Քերիմովի գորգերի նորարարություն:

 1400574386_1400486984_bezymyannyyԼաթիֆ Քերիմովի այլ արժեքավոր ներդրումը, գորգարվեստում հանդիսանում է՝  « Ադրբեջանի գորգերը » եռահատորյակ տպագրումը: Վերոնշյալ հրապարակման մեջ տեղի է ունեցել, առանձին գորկերի  դպրոցների ուսումնասիրությունները:  Հատկապես հիմնավորված է, մի շարք գորկերի օրինաչափություններ « Շերխի Ֆելեք»,«Բութա» և այլ: Իսկ 1930 թ. – ին նա աշխատել է  մասնագետ  « Ազերխալչա» գիտաարտադրական միավորումում,  ունեցել է մեծ մատուցում մի շարք մարզերում գորգի դպրոցների բացման: Իր գործունեության մեջ զգացվում է արևելյան տրամադրություն , ադրբեջանցիների ազգային ոգին, ղարաբաղ գաղափարախոսությունը: Այս պատճառով ել  40 թթ. նկարիչը ձեռք բերել համբավ ոչ միայն երկրում , այլև այլ երկրներում:

1960 թ. ին  լույս է տեսել առաջին հատորը , որի արդյունքը աշխատասերի քառասուն ամյա գործունեությունն է: 1970 թ – ին Բաքվում բացվել է  գորգի թանգարան , որն այժմ շարունակում է իր գործունեությունը:  Բացի այդ , պետք է նշել, որ Լաթիֆ Քերիմովը, երկար տարիներ զբաղվել է կրթական գործունեությամբ , դասավանդել է « Գորկի արվեստը» Ադրբեջանի պետական մշակույթի և արվեստի ​​ինստիտուտում:  Մի շարք հայտնի գորկագետ մասնագետներ ներկայանում են Լաթիֆ Քերիմովի դպրոցի շարունակողները: Յուրաքանչյուր տարրը դրվագ մեծ նկարիչի գորգի մեծ Շուշաի ոգին է զգացվում:

 Այն ժամանակ երբ մեր գորկերը կեղծ անուններովեին ներկայացվում մի շարք երկրներում, Լաթիֆ Քերիմովի գործունեությունը՝ կոչն էր անում պայքարել դրա դեմ: Եթե ​​ավելի վաղ գորկերը օգտագործվում էին,  պատի զարդեր,  Լաթիֆ Քերիմովի ստեղցագործության  նմուշները  հասել են արվեստի մակարդակին:

Ֆախրի Մամեդլի, Արվեստի- փորձագետ:

 Թ.Կ.

“KarabakhİNFO.com”

20.05.2014 12:24

Գրեք մեկնաբանություն

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*