Հայերեն

Աղդամի Մշակույթը, ապացուցելով հայ ընտրակեղծարարությունը

25.07.2014 | 10:31

10564884_606907826089371_1952332931_nԱղդամի Մշակույթը, ապացուցելով հայ ընտրակեղծարարությունը
Պետք է նշել, որ յուրաքանչյուրԱդրբեջանի մշակույթի մանրուքը վկայում է մեր հարուստ անցյալը, այդ պատճառով, մենք կարող ենք ականատես լինել մեր ազգի բարձր գեղագիտական արժեքները:

 

Այս իմաստով մեր մշակույթը դարձել է այլ երկրներ արվեստի ձեւավորման պարարտը: Այս իմաստով, մենք բազմիցս տեսել ենք ադրբեջանական մարգարիտների նմուշները մեր թշնամիների կողմից կեղծումը: Սակայն, ազգագրական առանձնահատկությունները և այլն: Մեր գրական մոդելներիերանգները թույլ է տալիս արտացոլի ճշմարտությունը: Այս ճշմարտությունները հստակ տեսանելի է Աղդամի մշակութային նախշերում:

 
Քարե հուշարձանները
Առանձնահատուկ ուշադրություն է գրավում հուշարձանները, հայտնաբերված 1971 թ Աղդամի շրջանի Բոյահմեդլի գյուղի մոտ: Այդ նմուշները պատկանում են առաջին դարի միջնադարերին: Այս տեսանկյունից արվեստագիտությունը, պետք է նշել, որ այս ժամանակահատվածում պաշտոնական կրոնը քրիստոնեություններ: Այդ քարե հուշարձանները կարելի է գնահատել որպես կրողներն նշված հատկանիշներ:
Այն ապահով է ասել, որ հուշարձանների խումբը, պատկերում է մարդու գործիչներ, դեռեւս օրիգինալ նմուշներով: Չնայած այն, որ դրանք ստեղցվածեն սխեմատիկ,իրական համամասնություններով: Կարելի է հեշտությամբ պատկերացնել, թե ինչպես են այդ հուշարձանները, հինգ հարույր տարի առաջ,բարձր լեռներում, այդ ժամանակահատվածում ազդել մարդկանց: Հատկապես 10544814_606907739422713_1575514360_nֆիգուրներում պատկերված է կրծքին ձերքերը խաչած աչքերը ամրագրված երկնքին: Այդ հուշարձանների ամենամեծը մոտ 3 մետր է: Չնայած այս հուշարձանները տարբերվում են նրանցից, որոնք հայտնաբերվել էն Թովուզում և Շեմախում,սակայն կան բազմաթիվ փաստեր , որոնք նրանց նման են: Սա կարելի է տեսնել ֆիգուրների, ձեռքի դիրքորոշումը, ծավալը, էթնիկ ոճը, մազերի երկարությունը և այլն: Հենց այս նմանությունը ենթադրում է, որ այդ ժամանակ Ադրբեջանի տարածքում կար մի ազգային մշակույթ, ապացուցելով իրենց անձը որպես ազերի թուրքեր:

 
Խաչընթուրբեթլի հուշարձանը
XIV դարի սկզբին տարածված քարե հուշարձաններում եղել են ուշագրավ ավանդույթ ներ: Այս կարուցվածքները
Աղդամի Մշակույթը, ապացուցելով հայ ընտրակեղծարարությունը

Պետք է նշել, որ յուրաքանչյուրԱդրբեջանի մշակույթի մանրուքը վկայում է մեր հարուստ անցյալը, այդ պատճառով, մենք կարող ենք ականատես լինել մեր ազգի բարձր գեղագիտական արժեքները: Այս իմաստով մեր մշակույթը դարձել է այլ երկրներ արվեստի ձեւավորման պարարտը: Այս իմաստով, մենք բազմիցս տեսել ենք ադրբեջանական մարգարիտների նմուշները մեր թշնամիների կողմից կեղծումը: Սակայն, ազգագրական առանձնահատկությունները եւ այլն: Մեր գրական մոդելներիերանգները թույլ է տալիս արտացոլի ճշմարտությունը: Այս ճշմարտությունները հստակ տեսանելի է Աղդամի մշակութային նախշերում:

 
Քարե հուշարձանները
Առանձնահատուկ ուշադրություն է գրավում հուշարձանները, հայտնաբերված 1971 թ Աղդամի շրջանի Բոյահմեդլի գյուղի մոտ: Այդ նմուշները պատկանում են առաջին դարի միջնադարերին: Այս տեսանկյունից արվեստագիտությունը, պետք է նշել, որ այս ժամանակահատվածում պաշտոնական կրոնը քրիստոնեություններ: Այդ քարե հուշարձանները կարելի է գնահատել որպես կրողներն նշված հատկանիշներ:
Այն ապահով է ասել, որ հուշարձանների խումբը, պատկերում է մարդու գործիչներ, դեռեւս օրիգինալ նմուշներով: Չնայած այն, որ դրանք ստեղցվածեն սխեմատիկ, իրական համամասնություններով: Կարելի է հեշտությամբ պատկերացնել, թե ինչպես են այդ հուշարձանները, հինգ հարույր տարի առաջ, բարձր լեռներում, այդ ժամանակահատվածում ազդել մարդկանց: Հատկապես ֆիգուրներում պատկերված է կրծքին ձերքերը խաչած աչքերը ամրագրված երկնքին: Այդ հուշարձանների ամենամեծը մոտ 3 մետր է: Չնայած այս հուշարձանները տարբերվում են նրանցից, որոնք հայտնաբերվել էն Թովուզում եւ Շեմախում, սակայն կան բազմաթիվ փաստեր, որոնք նրանց նման են: Սա կարելի է տեսնել ֆիգուրների, ձեռքի դիրքորոշումը, ծավալը, էթնիկ ոճը, մազերի երկարությունը եւ այլն: Հենց այս նմանությունը ենթադրում է, որ այդ ժամանակ Ադրբեջանի տարածքում կար մի ազգային մշակույթ, ապացուցելով իրենց անձը որպես ազերի թուրքեր:

 
10528132_606907742756046_1452040578_nԽաչընթուրբեթլի հուշարձանը
XIV դարի սկզբին տարածված քարե հուշարձաններում եղել են ուշագրավ ավանդույթ: Այս կարուղվացքները կարելի եր հանդիպել Աղդմի շրջանի տարացքներում: Խաչընթուրբեթլին հանդիսանում է մի հուշարձան հազվագյուտ հատկանիշներով: Հուշարձանը, գտնվում է Աղդամի շրջանի Խաչընթուրբեթլի գյուղում:
Չնայած տարբեր չափերի պատկերները, նրանք ստեղծվել էն մեկ տեխնիկական ոճով: Որոշ կենդանի ֆիգուրներում պահպանված է մուգ կարմիր ներկերի հետքերը ապացու ցելով այն, որ ավելի վաղ նկարները եղել էն գունավոր: Այս տեսանկյունից, որ Խաչինթուրբեիի հուշարձանի պատկերը մոտ է Թուրքիաաիայի Հանրապետության Դիարբեքիր քաղաքում ուլու ջամիի ( Մզգիթ) նախշերին: ճարտարապետական հուշարձանների վրա փորագրված կենդանիների նկարները կարելի է տեսնել ոչ միայն մեկ տարածաշրջանում, կարելի է տեսնել, նաև Ադրբեջանի այլ տարածքներում կառուցված հուշաձաններում:

 
Չնայած այն, ամեն մեր հուշարձանների մանրուքը, նրանց ծագումը, ադրբեջանական հեղինակների ստորագրությունը նրանց վրա,և այլ ֆաքթերը ունեն փաստի հիմքեր, որպիսի ապացուցել ել ճշմարտությունը համաշխարհային հանրությանը:

 

 

Ֆախրի Մամեդլի

Թ.Կ

“KarabakhİNFO.com”

25.07.2014 10:31

Գրեք մեկնաբանություն

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*