Türkçe

“Masum suçlular” – PROJE

29.11.2014 | 11:27

azerbaijan_map_and_flag_by_qasimov-d3aa039.jpg.opt902x608o0,0s902x608Ermenileri Azerbaycan’a bağlayan nedir?

Bu bağlar azerbaycanlıları neden öz topraklarına bağlayamadı?

Ermeniler Azerbaycan’da kalmalarının nedenlerini açıklıyorlar.

 
Azerbaycan’da Ermeniler sadece işgal altındaki Dağlık Karabağ topraklarında yaşamıyorlar. Araştırmalara göre, şu anda Dağlık Karabağ dışında, Ermenilerin Azerbaycan topraklarında en çok yaşadığı arazi Bakü şehridir. Bazı verilerde Bakü’de 20 bin, diğer bilgilerde ise bundan da çok – 30 bin Ermeni’nin yaşadığı belirtiliyor. Araştırmalar gösteriyor ki, Bakü’de yaşayan Ermenilerin büyük bir bölümü Azerilerin eşleri, aile üyeleri, akrabalarıdır. Diğer bölümü ad ve soyadlarını değiştirdi Ruslar, Yahudiler gibi yaşıyorlar. Azerbaycan’da nüfusun son kayda alınması sırasında bazı göstergelere açıklık getirilirken, milli bünye de belirlendi. “Karabakhinfo.com” e-dergisinin konuyla ilgili 20 Ekim 2012 tarihli sorgusuna cevap olarak Devlet İstatistik Komitesi’nin resmi mektubunda belirtildi ki, 2009 yılı nüfus kayda alınması sonuçlarına göre Azerbaycan Cumhuriyeti üzere Ermeni nüfusu 120 bin 306 kişiden oluşmaktadır.

 
Dağlık Karabağ sorunundan sonra göçüp gitmeyen Bakü Ermenilerinin bazıları Devlet İstatistik Komitesinin henüz 1999 yılında geçirdiği nüfus kayda alınması sırasında kendi milliyetini gizlemekten çekinmemişdi. O zaman Dağlık Karabağ dışında, Azerbaycan’da 700 civarında Ermeni’nin yaşadığının kayda alındığı belirtiliyor. Demek, o zaman Azerilerin arasında yaşayan sadece 700 kişi Ermeni milliyetini açık söylemekten çekinmemişti. Bu seferki nüfus sayımı sırasında acaba kaçı bunu yapabildi? İşte, bu cevabı olmayan bir soru. Ama Azerbaycan’ın farklı devlet yetkilileri, milletvekilleri, farklı zamanlarda, farklı tribünlerden defalarca aramızda yeterince Ermeni’nin yaşadığını belirttiler ve daha çok seslendirilen rakam ise 30 bin kişidir. Aslında bu rakamın az veya çok olması o kadar da önemli değil. Gerçektir ki, halen ülkemizde Ermeniler var ve onlar Azerbaycan vatandaşları ile eşit haklara sahiptirler. Ama Ermenistan’da bir kişi bile olsun Azerbaycanlı yoktur. Çünkü onlar etnik temizleme siyaseti yaparak tüm Azerileri evlerinden kovdular. Azerbaycan nüfusunun ise yüzde 1,3’sini – 120 bin 300 kişini Ermeniler oluşturuyor.

 
Daha çok Bakü ve Bakü civarındaki bölgelerde yaşamalarını dikkate alarak buradaki birkaç Ermeni ile görüşüp, yaşam tarzı, Azerbaycan’da kalma nedenleri ve diğer bu gibi konularda “Karabakhinfo.com” uluslararası elektronik dergisinin okuyucularını da bilgilendirmek kararı verdik.
Yeni proje çerçevesinde Azerbaycan’da yaşayan Ermenilerin yanı sıra, Ermenistan’dan kovulan Azerbaycanlılarla olan sohbet de paralel olarak okuyucuların dikkatine sunulacak.
Bir kez daha hatırlatmak isteriz ki, yirminci yüzyılda Ermenistan topraklarından Azerbaycanlıların toplu sınırdışı işlemi üç aşamada yapıldı: Birinci aşama – 1905-20 yılları; ikinci aşama – 1948-53 yılları; üçüncü aşama – 1988-92 yılları. Istatistik ve arşiv belgelerinde tasdiklendiğine göre, bu işlemler neticesinde şimdiki Ermenistan topraklarında yaşayan bir milyon beş yüz binden fazla Azerbaycanlı tarihi topraklarından kovuldu. Ermenistan Sovyet Cumhuriyeti kurulduktan sonra burada Azerbaycanlılar yaşayan 940 yerleşim biriminin 698-nin adı Ermenistan Yüksek Sovyeti kararı ile değiştirilerek Ermeni isimleri ile değiştirildi. Ancak Ermeniler bununla da kalmadı. Ad değişme işlemi Azeriler bu ülkenin topraklarından tam sınırdışı edildikten sonra da sürdürüldü. Ermenistan eski Cumhurbaşkanı Levon Ter-Petrosyan’ın 1991 9 Nisan tarihli fermanı ile son 91 Azerbaycanlı yerleşim biriminin adı değiştirilerek Ermeni isimleri ile yedek bırakıldı.
Süreç sırasında ermeniler Batı Azerbaycan’da yaşayan yüzlerce yerleşim merkezini yerle bir etti, 30 bine yaхın evi yıktı ve yaktı, yaşlı, çocuk ve kadınların da daхil olmak üzere 140 bin kişiyi vehşicesine katletti, 750 binden fazla azeri Batı Azerbaycan’dan göç ettirildi.

 

 

Tarihi bilgilere göre, 1918 yılının Ağustos ayında Zengezur vilayetinin (şimdiki Azerbaycan arazisi ile Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti arasında bulunmaktadır) 118 köyünden
50 binden fazla Azerbaycanlı sınırdışı edildı. Sonra SSCB Bakanlar Kurulu kararı ile 1948-53 yıllarında Batı Azerbaycan’dan on binlerce Azerbaycanlı sınır dışı edildi. Onların bir bölümü yollarda, diğeri Azerbaycan’ın aran kısmında sefil yaşam koşullarında hayatını kaybetti.

 

 

Son sürgün – 1988 yılında ise 220 binden fazla azeri ermeni vahşetine dayanamadan öz yurtlarını terk etti.
Sonuncu sürgünün acısını yaşamış birkaç yurttaşımızın da başına getirilenler hakkında bilgi edineceksiniz.

Projenin amacı Azerbaycan’da binlerce Ermeni’nin tam güvenli durumda yaşadığı halde, Ermenistan’da bir kişi bile Azerbaycanlının sadece yaşamasına değil, hatta oraya gitmek isteyenlerin güvenliğine teminat verilmemesi ve oradan sınırdışı atılanların haklarının ihlaline dikkat çekmektir.

 

 

Naibe Kurbanova

“KarabakhİNFO.com”

 

29.11.2014 11:27

Yorum yaz:

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*