Հայերեն

Ադրբեջանական պատանդներ, ովքեր ստրկության վիջակում Հայերի գերության մեջ

15.01.2015 | 11:47

hhhh

Karabakhinfo.ком էլէկտրոնաին ամսագիրը ներկայացնում է իր ընթերցողներին, գերի վերցված և անհայտ կորածների փաստերը: Գերիների, պատանդների եւ անհայտ կորածների հարցերով զբաղվող հանձնաժողովի պաշտոնական կայքում ասվում է. « Սույն թվականի նոյեմբերի 1-ին, 2014 թ. գերի ընգած, անհայտ կորած Ադրբեջանի քաղաքացիների թիվը կազմում է 4016 մարդ, նրանցից 3256-ը ռազմագերի են, 758 մարդ խաղաղ բնակիչներ: Ովքեր են 2 անձինք դեռ հայտնի չէն »:

 
Ադրբեջանցի գերիների ճակատագիրը, 1993-ից մինչեւ մեր օրերը
Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ Լեռնային Ղարաբաղի արյունալի պատերազմի արաջին օրերից սկսաց, Խանքենդու, եւ Շուշաի բանտերում պահված ադրբեջանցի գերիներին, թաքցրել էն Կարմիր խաչի եւ այլ միջազգային կազմակերպություններից:
Այդ պատճառով էլ գերիներին տեղափոխել են՝ հայաստանի Սպիտակի շրջանի գախտնի ճամբարներ, Ասկերանի շրջանի Բանկի նկուղ, Քելբաջարի շրջանի ոսկու հանքեր, Գյումրում նախկին ռազմաբազաներ:

 
Հայերը ստիպելէն գերիներին աշխատեն գրավյալ տարածքներում թալանության արումով: Պարզվել է, որ որոշ գերիներ ինքնասպանություն է գործել հրաժարվելով ոչնչացնել ադրբեջանցիները գերեզմանները:

 

 

jhgj

 
Գենրի Բոլլի հիմնադրի 1998 թ. 18-31 Հոկտեմբերի ծրագրի համաձայն, փորձագետները ուսումնասիրելով և հետաքրքրվելով գերիների և անհայտ կորածների ճակատագրով, զեկույցում պարզվել է:

 
Գերի Մամմադալի Կասիմով, թիվ 65 իբր սպանվել է, « փախուստի փորձման ժամանակ»: Իրականում նա գնտագահարվել է, քանի որ նա հրաժարվել է քանդել եւ ոչնչացնել ադրբեջանցիների գերեզմանները : Ռասուլ Նեյմաթ օգլի Ռամազանով, լինելով 1993-95թթ գերության մեջ Շուշայում, Խանքենդիում, և խոջավենդիում, պետական հանձնաժողովի բացատրության 474 /ДК գրվում է. « Երբ պահումես նա Շուշայում գերության մեջ, գերեզմանաքարերի ոչնչացումների ականատեսներ եղել: Բացի այտ տեսել է, ինչպեսեն քանդում քաղաքի հնագույն մզգիթի պատերը: Այդ նյութերը տեղափոխվում էին ավտոմեքենաներով Երեւանի համարներով:

 

 

Պատանտ Էլխան Ախմեդովը հրաժարվել է աշխատել Ղարաբաղում, 1994 թ. հունվարին նրան տեղափոխել են Երևանի ոստիկանության կենտրոն, «որտեղ նա սպանվել է փախչելու փորձի ժամանակ»: Իրականում դա հավատալի չէ, որ ոչմի խելացի մարդ չեր կարող փախչել ռզամական ոստիկանության շեքից, տեղակայված քաղաքի կենտրոնում: Իրականությունն այն է, որ Էլխանը գնտակահարվել է տեղում:

 
Մամեդով Վելխատ Ադիլ օգլի, եղել է հայերի մոտ գերութան մեջ 1993-96 թթ. ի բացատրական հուշագրում 2003 թ. հունիսի 30 ին հաստատել է, որ քանդել է ադրբեջանին պատկանող պատմական հուշարձանները, հաստատել է, որ Շուշաիի մզգիթի քարերը քանդվել են, Բյուլբուլի հուշարձանը գնտագահարվել է և քցվել է թանգարանի, բակում, Վագիֆի հուշարձանի մարմարները քանդել էն, աիրել են մուսուլմանական գերեզմանոցը:

 
Քաղաքացի Ազեր 15 տարեկան: 1994 թ.-ին նրան գնել էն հայ սպաներից և Խանենդիում ստիպված աշխատանքների էն պարտավոր էլ:

 

gggg
Ռահիմով Ռահիմ, հաջողվել է նամակը հասցնել իր ընտանիքկին ադրբեջանական գերի զինվորների միջոցով, որտեղ ասվում է թե նա գտնվում է Խանքենդիում: հայկական կողմը հերքում է այտ փաստը, իսկ Ռագիմովը միջ դեր գտնվում է հայկական կողմում և աշխատում է ամենա ծանր աշխատակներում:

 

 

Միջազգային աշխատանքային խումբը իրավապաշտպանների ՝ Գերմանիայի, Ռուսաստանի եւ Վրաստանի կազմից, հաստատել էն, տեղեկությունը այդ անձանց հայկական կողմում լինելու փաստերը :

 
Օսմանով նադիր, գրանցվել է հունիսի 16-ին ԿԽՄԿ -ում որպես պատանդ, սակայն հայկական կողմը հերկում է նրա գոյության մասին: Հայկական կողմի ներկա քայլերը նախատեսված է փակցնել ռազմա գերիների ու պատանդների նկատմամբ արածների փաստը: Ըստ պաշտոնական տվյալների, հայաստանում պատատների մեծամասնությունը ենթարկվել է դաժան խոշտանգումների, ենթարկվել են անմարդկային վերաբերմունքների, սպանվել էն, իսկ ներքին օրգանները վաճառվել են արտասահմանյան երկրներում, շատ դեպքերում, օգտագործվել են բժշկական փորձերի:

 

 

jhhj

 

 

 

Սաֆար Բաբաեւ, պատանտ пл №30. Գնտակահարվել է հրաժարվելով դարնալ ծարա պաճարով: 1992 թվականի ապրիլին, մարմինը վերադացվել է ընտանիքին:

 

 
Խոջալուի ցեղասպանության կազմակերպիչներից մեկը ՝ Մանվել Գրիգորյանը իր զրույցում հայտնել է հայկական լրագրողներին ,որ « Ղարաբաղյան պատերազմից նա վերադարցրել է հարյուրավոր ադրբեջանցի գերիերին, նրանցից մեկին 15-ամյա տղային նա երկու տարի պահել տանը, Երեւանում, անվանելով նրան Սիմոն »:

 

 
Այս հոդվածը պատրաստվել ռազմագերիների, անհայտ կորածների եւ պատանդների, պետական հանձնաժողովի հաշվետվության հիման վրա:

 

 

 

 

Զաուր Ալիեւ
Քաղաքագիտության փիլիսոփայության դոկտոր
«Karabakhinfo.com»

 

 

15.01.2015 11:47

Գրեք մեկնաբանություն

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*