Azərbaycanca

31 dekabr milli həmrəylik günüdür

30.12.2012 | 11:24

1356852276_31-dekabr-dunya-azeriAzərbaycan ərazisi  Gülüstan (1813) və Türkmənçay (1828) müqavilələri ilə Çar Rusiyası və İran arasında iki yerə bölündü . Bu bölünmə ölkəmizin İranla olan sərhədləri boyunca axan Araz çayı ilə müəyyən olundu. Bundan sonra Arazın şimalı, Şimali Azərbaycan, cənubu isə Cənubi Azərbaycan və yaxud İran Azərbaycanı adlandırıldı. Arazın hər iki tayını birləşdirmək və gediş-gəlişi daha da asanlaşdırmaq məqsədilə ulu babalarımız tərəfindən inşa olunan Xudafərin körpüsü və taleyinə bu acı tarixi yaşamaq düşən Araz çayı  isə bu ayrılığın bir simvoluna çevrildi.

Azərbaycan həmin   tarixdən 1918-ci ilin 28 mayınadək çar imperiyasının əsarəti altında yaşadı. Lakin bu müstəqillik dövrü də uzun sürmədi. 1920-ci ilin 27 aprelində çar imperiyasının yerində yaranan SSRİ tərəfindən AXC hökuməti təcavüzə məruz qaldı və Azərbaycan zorla SSRİ-nin tərkibinə qatıldı. Azərbaycan xalqı üçün bu təcavüz  onun “azadlıq” arzusunun yenidən boğulması idisə də, ermənilər üçün  isə bu bir qurtuluş yolu idi.

XX əsrin 70-ci illərin sonu və 80-ci illərin əvvəllərindən başlayaraq daxili iqtisadi-siyasi vəziyyət artıq böhran xarakteri daşımağa başladı və 80-ci illərin sonunda bu böhranlı vəziyyət böyük bir imperiyanın  son dayaq nöqtələrini də yıxmaq üzrə idi. Bütün bunların qarşısını almaq məqsədilə imperiya daxilindəki münaqişələr süni şəkildə yenidən alovlandırıldı. Dağlıq Qarabağın ermənilərə rəsmi Moskva tərəfindən güzəştə gedilməsinin bir səbəbi də bu idi. Bunu etməklə  imperiya rəhbərləri həm də ermənilərə illər öncə verdikləri vədi yerinə yetirmiş olurdular. Lakin xalqımız bu qərara boyun əymədi. Azərbaycanı başdan-başa etiraz dalğası bürüdü.  Bundan qorxuya düşən imperiya rəhbərləri bu dəfə də ermənilərin sərhəd bölgələrində yaşayan azərbaycanlı əhaliyə qarşı soyqırım törətməsinə rəvac verdilər. Tarixin sonrakı gedişatı göstərdi ki, heç də hər şey rəsmi Moskvanın planlaşdırdığı kimi olmadı. Bütün bu hadisələrin baş verməsi xalqımızda milli əhval-ruhiyyəni coşdurdu və ümumi düşmənə qarşı nifrət hissini formalaşdırdı. Ölkənin bir çox yerlərində Kommunist partiyası və sovet orqanları nümayəndələri vəzifələrindən uzaqlaşdırıldılar. 1989-cu il dekabrın 31-də Naxçıvan MSSR-də Araz çayı boyu Sovet-İran sərhəd qurğuları dağıdıldı. Oxşar hadisələr Biləsuvar və Cəlilabad rayonlarında da baş verdi.

1993-cü ildə Azərbaycan Respublikası prezidenti Heydər Əliyevin fərmanı ilə 31 dekabr  tarixli fərmanı ilə 31 dekabr  “ Dünya azərbaycanlılarının Həmrəylik günüelan edildi.

Bugün dünyanın 70 –dən çox ölkəsində bir neçə on milyon azərbaycanlı yaşayır. Onların bir dövlət və bir amal ətrafında birləşdirilməsi dövlətimizin diaspora siyasətinin əsasını təşkil edir. Dövlətçilik ideologiyamız olan “azərbaycançılıq” ideologiyası da buna imkan verir. Bu istiqamətdə bir çox işlər görülmüşdür. Azərbaycan  Respublikasının Prezidenti  Heydər  Əliyev 2001-ci  il mayın 23-də  Dünya azərbaycanlılarının təşkilatlanmasında yeni bir mərhələ açmış sərəncam  imzaladı. Həmin sərəncama uyğun olaraq noyabrın 9-10-da Bakıda  Dünya azərbaycanlılarının I qurultayı keçirildi. Qurultayda 36 ölkədən  1105 nümayəndə və 906 nəfər qonaq iştirak edirdi. Milli Məclis  Xaricdə yaşayan azərbaycanlılara münasibətdə Azərbaycan Respublikasının dövlət siyasəti haqqında qanun qəbul etdi.  2002-ci il iyulun 5-də Xarici Ölkələrdə Yaşayan Azərbaycanlılarla iş üzrə Dövlət Komitəsi təsis edildi. 2006-cı il 8 fevralda  Dünya azərbaycanlılarının II qurultayının keçirilməsi ilə bağlı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti  İlham Əliyev sərəncam imzalamış və sərəncama müvafiq olaraq 2006-cı il mart ayının 16-da qurultay keçirilmişdir. Dünya Azərbaycanlıların III qurultayı 2011-ci il iyul ayının 5-6-da Bakı şəhərində keçirilib.

Sonda fürsətdən istifadə edib xalqımızı  31  dekabr  “ Dünya azərbaycanlılarının Həmrəylik günü”  münasibətilə təbrik edirəm və arzu edirəm ki, yalnız  31 dekabrda deyil, ilin bütün günləri həmrəy olduğumuzu dünyaya bəyan edək.

 

 Söhrab İsmayıl

 

 

30.12.2012 11:24

Şərh yaz

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*